Blue Flower

Projekt upamiętnienia postaci  ks. Józefa Smaczniaka, proboszcza w Nadwórnej – zapomnianego bohaterskiego kapłana (1895 – 1942)

Stowarzyszenie “Res Carpathica” postanowiło umieścić stosowną tablicę komemoratywną w tamtejszym rzymskokatolickim kościele parafialnym.

Dla pozyskania środków na ten cel wystąpiliśmy z wnioskiem (w listopadzie 2019 r.) o uczestnictwo w projekcie „Miejsca Pamięci Narodowej za Granicą”, ogłoszonym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rok 2020. W lutym tego roku przyznano nam środki w pełnej wnioskowanej kwocie na realizację projektu. Wizualizację tablicy wykonał art. rzeźb. Krzysztof Jurków, on też podjął się jej wykonania. Wstępnie szacowany koszt przedsięwzięcia to ok. 15.500 zł – wymagany wkład finansowy RC’ to 20% tej kwoty.

Planujemy, że umieszczenie tablicy nastąpi na początku października br., zaś jej uroczyste odsłonięcie w końcu tego miesiąca. Zakładamy, że uroczystości będzie towarzyszyć lokalna sesja historyczna poświęcona bohaterowi wydarzenia. Uczestniczyć w niej będą przedstawiciele polskiej wspólnoty w Nadwórnej, miejscowych władz i naszego Stowarzyszenia.

Wizualizacja tablicy pamiątkowej poświęconej ks. Józefowi Smaczniakowi

Projekt jest realizowany przy ścisłej współpracy z ks. proboszczem parafii w Nadwórnej, ks. Mateuszem Świstakiem. O projekcie zostali też powiadomieni i zaproszeni do współpracy: Marek Zalotyński (regionalista z Mielca), związany rodzinnie z ks. Smaczniakiem oraz dr Tomasz Róg, dyrektor Muzeum Kresów w Lubaczowie.


Całe życie uczył miłości Boga i Polski - rzecz o ks. Józefie Smaczniaku

Zapraszamy do lektury rzeczy o księdzu Jóżefie Smaczniaku, autorstwa Marka Zalotyńskiego (2011). 


Biografia księdza Józefa Smaczniaka

Józef Smaczniak ps. „Nadworny” (ur. 22 października 1895 w Rzochowie koło Mielca, zm. 17 czerwca 1942 w Stanisławowie) – polski ksiądz rzymskokatolicki, filantrop, działacz konspiracyjny w czasie II wojny światowej.

  • ukończył c.k. Gimnazjum w Mielcu w roczniku 1913/14;
  • w 1915 r. wstąpił jako alumn do lwowskiego seminarium, równolegle studiował na Uniwersytecie Lwowskim. W 1919 r. ukończył Seminarium Duchowne we Lwowie i został wyświęcony;

  • od 1 września 1919 do 31 sierpnia 1923 r. był wikariuszem w Janowie koło Lwowa. Od 1 września do 31 sierpnia 1928 r. był wikarym w parafii Św. Wojciecha w Cieszanowie. M.in. z jego inicjatywy powstało w 1925 r. w Cieszanowie Prywatne Miejskie Seminarium Nauczycielskie Koedukacyjne. Bardzo aktywny społecznie. Od 1 września 1929 r. do 20 sierpnia 1931 r. wikary w Złoczowie. W tamtejszym gimnazjum uczył religii i historii;

  • od 1931 r. do 1933 r. administrator, a następnie października 1933 r. proboszcz parafii Wniebowzięcia NMP w Nadwórnej koło Stanisławowa. Doprowadził do rozpoczęcia rozbudowy tamtejszego kościoła, działania te przerwała wojna;

  • w 1936 r. współorganizował nadwórniańskie gimnazjum, w którym uczył religii i historii. Doprowadził do wybudowania Domu Parafialnego – polskiego centrum kulturalno-oświatowego w Nadwórnej. W 1936 r. został odznaczony przez Prezydenta RP Ignacego Mościckiego Złotym Krzyżem Zasługi;

  • w okresie okupacji sowieckiej i niemieckiej prowadził aktywną pracę konspiracyjną. Wokół jego osoby skupiał się ruch oporu na terenie Nadwórnej. Organizował akcje wysyłania paczek z pomocą polskim rodzinom deportowanym w głąb Rosji, wspierał i pomagał Żydom, kierował punktem przerzutu przez Gorgany poczty kurierskiej pomiędzy okupowanym krajem a Rządem RP. Aresztowany przez Gestapo w dniu 17 sierpnia 1941 r. i poddany okrutnemu, niemal rocznemu, śledztwu, nikogo nie wydał. Został uprzedzony przed aresztowaniem i mógł zbiec, ale odmówił pomocy. Zmarł w niemieckim więzieniu w Stanisławowie 17 czerwca 1942 r. na tyfus. Miejsce jego pochówku jest nieznane, prawdopodobnie jest to Czarny Las koło Stanisławowa

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, uzyskanych z dopłat ustanowionych w grach objętych monopolem państwa, zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.